Pacjenci Lekarze Diagnostyka Kontakt English version

 

Pliki do pobrania

PODSTAWY ROZPOZNAWANIA

U ponad 90% chorych badanych w ośrodkach zajmujących się zaburzeniami oddychania w czasie snu przyczyną dolegliwości są bezdechy obturacyjne. Z tego powodu, poruszane w dalszej części problemy dotyczyć będą głównie jednego zespołu chorobowego – obturacyjnego bezdechu podczas snu (OBPS). Do rozpoznania (OBPS) niezbędne jest wykazanie istnienia zaburzeń w czasie snu oraz typowych dla tego zespołu dolegliwości.

 

POLISOMNOGRAFIA

Zgodnie z zaleceniami ASDA (American Sleep Disorders Association), ostateczną metodą rozpoznawania zespołów zaburzeń oddychania w czasie snu jest badanie polisomnograficzne. Polega ono na rejestracji szeregu przebiegów fizjologicznych podczas nieindukowanego snu osoby badanej. W tym czasie zakres rejestrowanych parametrów obejmował: elektroencefalogram, elektromiogram oraz elektrookulogram. Przy podejrzeniu zespołu zaburzeń oddychania w czasie snu niezbędne jest jednak rozszerzenie podstawowego zestawu odprowadzeń o zapis przepływu powietrza przez drogi oddechowe, rejestrację ruchów oddechowych klatki piersiowej oraz brzucha oraz wysycenia krwi tętniczej tlenem. W wytycznych opublikowanych przez American Thoracic Society do zestawu odprowadzeń które powinny być rejestrowane podczas badania polisomnograficznego dołączono zapis dźwięków oddechowych znad tchawicy, oraz elektromiogramu z mięśni strzałkowych.

Elektroencefalogram: EEG wykorzystywane jest głównie w celu oceny faz i stadiów snu oraz rejestracji wybudzeń będących zakończeniem bezdechu. Zapis EEG prowadzony jest za pomocą elektrod miseczkowych, pokrytych chlorkiem srebra lub cienką warstwą złota. Elektrody powinny być rozmieszczone zgodnie z międzynarodowym schematem rozmieszczenia elektrod 10-20. Nazwa pochodzi od sposobu lokalizacji elektrod, w miejscach odległych o 10–20% od punktów orientacyjnych (nasion, wyniosłośc potyliczna zewnętrzna oraz prawy i lewy punkt okołouszny). Elektroencefalogram rejestrowany jest najczęściej w odniesieniu do przeciwległego płatka usznego lub wyrostka sutkowatego (zwyczajowo odprowadzenia te oznaczane są symbolami A1 lub A2).

Podstawowym warunkiem uzyskania dobrej jakości zapisu jest uzyskanie oporności elektrod, nie przekraczającej w chwili rozpoczęcia badania, 10 kiloomów. Jest to w głównej mierze uzależnione od odpowiedniego przygotowania skóry która, przed przyklejeniem elektrod, powinna zostać dokładnie odtłuszczona oraz pozbawiona wierzchniej, zrogowaciałej warstwy naskórka. Dobrze przyklejona elektroda „wytrzymuje” całą noc, nawet w przypadku chorych obficie się pocących lub często zmieniających pozycję ciała.

Zgodnie z wytycznymi Rechtschaffena i Kalesa, do celów diagnostycznych wystarczająca jest rejestracja jednego odprowadzenia. Zalecane jest aby było to jedno z odprowadzeń z okolic centralnych: C4A1 lub C3A2. Jeżeli pracownia dysponuje możliwością rejestracji wielokanałowej wskazane jest dołączenie jednego odprowadzenia z okolicy potylicznej: O1A2 lub O2A1. Wzbogacenie zapisu o odprowadzenie z tych okolic, gdzie najlepiej widoczne są fale alfa, znacznie ułatwia ocenę wybudzeń.

Elektrookulogram: Zapis ruchów gałek ocznych prowadzony jest głównie w celu wykrycia szybkich ruchów gałek ocznych (rapid eye movement REM) zjawiska typowego dla fazy snu paradoksalnego. Wolne ruchy gałek ocznych (slow eye movements - SEMs) pojawiają się w okresie zasypiania oraz podczas przechodzenia z innych stadiów do stadium I NREM. Do rejestracji ruchów gałek ocznych wykorzystuje się elektrody miseczkowe lub papierowe, takie samej jak podczas przedłużonego zapisu EKG. Jedna elektroda umieszczana jest nieco powyżej i przyśrodkowo a po przeciwległej stronie nieco niżej i bardziej bocznie w stosunku do szpary powiekowej. Elektrodą odniesienia jest zazwyczaj A1 (lewy płatek uszny lub wyrostek sutkowaty). Rejestracja ruchów gałek ocznych jest możliwa dzięki istnieniu różnicy potencjałów pomiędzy rogówką a siatkówką. Ruch gałek ocznych wywołuje zmianę potencjału co znajdzie swoje odzwierciedlenie w wychyleniu pisaka. Przy wykorzystaniu wspólnej elektrody odniesienia oraz oddzielnych kanałów dla prawej oraz lewej gałki ocznej ruchy widoczne są jako wychylenie na obu kanałach skierowane w przeciwną stronę.

Elektromiogram. Zapis czynności elektrycznej mięśni znajduje zastosowanie głownie w celu wykrycia fazy snu REM. W tym celu rejestruje się elektromiogram znad grup mięśniowych położonych na lub poniżej brody. Przy podejrzeniu zespołu niespokojnych nóg elektrody do zapisu EMG umieszczane są połowie wysokości łydki na mięśniu piszczelowym przednim. Do zapisu EMG można wykorzystać elektrody miseczkowe lub samoprzylepne, stosowane do zapisu EKG.

Elektrokardiogram rejestrowany jest zazwyczaj z przedniej powierzchni klatki piersiowej. Zapis odpowiada najczęściej zmodyfikowanym odprowadzeniom I lub II.

Zapis przepływu powietrza przez drogi oddechowe. W przeciwieństwie do metodyki oceny faz snu, nie wypracowano ogólnie akceptowanych standardów jeżeli chodzi o zapis przepływu powietrza oraz czynności oddechowej podczas snu. Wentylację podczas snu można oceniać w sposób ilościowy lub jakościowy.

W większości pracowni, do oceny przepływu wykorzystuje się czujniki wykrywające różnicę właściwości chemicznych lub fizycznych pomiędzy powietrzem wdychanym oraz wydychanym.

Najprostsze i najczęściej stosowane są termistory, reagujące na różnicę temperatur. Nowoczesne czujniki generują zintegrowany sygnał przepływu z jamy ustnej oraz nosowej.

Do oceny przepływu wykorzystuje się również mierniki ciśnienia podłączone do wąsów donosowych. Niektórzy autorzy uważają, że taka metoda pomiaru charakteryzuje się większą przydatnością niż termistory szczególnie w przypadkach analizy ograniczenia przepływu u chorych z zespołem wzmożonej oporności górnych dróg oddechowych. Zapis o wystarczająco dobrej jakości można uzyskać u około 80% badanych. Analiza krzywej zmian ciśnienia umożliwia ponadto ocenę następujących zjawisk związanych z przepływem powietrza przez drogi oddechowe: wdechowe ograniczenie przepływu (inspiratory flow limitation IFL), zmiany okresy chrapania, oraz zmiany trybu oddychania (nos/usta). Niestety w sytuacji wyjątkowo intensywnego chrapania, oddychania głównie przez usta jakość zapisu a co za tym idzie przydatność diagnostyczna ulega znacznemu obniżeniu.

Innym rodzajem czujników są kapnografy które, w oparciu o analizę spektrofotometryczną lub spektrometryczną, rejestrują zmiany stężenia dwutlenku węgla w powietrzu wydychanym. Zastrzeżenia do tej metody są podobne jak w przypadku pneumotachogramu. Podłączenie kapnografu bez zastosowania maski ściśle przylegającej do twarzy chorego, znacznie zmniejsza czułość odczytu, ze względu na dużą domieszkę powietrza atmosferycznego. Odczyty z kapnografu prowadzone w czasie wentylacji za pomocą nCPAP są również obarczone dużym błędem wywołanym dużym przepływem mieszanki wdechowej i wypłukiwaniem powietrza wydechowego.

Do ilościowej oceny wykorzystywane są pneumotachogramy, pletyzmografy indukcyjne, zestawy wykorzystujące zmiany oporności przewodnika oraz magnetometry.

Pneumotachogram

Wymaga zastosowania maski ściśle przylegającej do twarzy co u części badanych może być przyczyną zaburzonej struktury snu.

Pletyzmografy indukcyjne

Przy zastosowaniu tej metody wykorzystuje się elastyczne pasy zakładane na klatkę piersiową oraz brzuch. Wewnątrz pasa znajduje się przewód ułożony na kształt sinusoidy. Zmiany objętości płuc powodują odkształcenie klatki piersiowej oraz jamy brzusznej przenoszone poprzez pasy na przewodnik. Zmiany rozmiaru przewodnika wpływają na jego indukcyjność. Po dokładnym skalibrowaniu względem znanej objętości czujniki tego typu mogą być wykorzystane do pomiaru wentylacji. Ograniczeniem tej metody, jako pomiaru ilościowego, jest duża wrażliwość na zmiany pozycji ciała oraz, związane z tym, przesuwanie się pasów podczas badania. Teoretycznie, po każdej zmianie pozycji ciała lub położenia pasów czujniki powinny być ponownie kalibrowane.

Metody oporowe

Podstawowym elementem czujnika jest elastyczny przewód, wypełniony rtęcią, do którego podłączone jest niewielkie napięcie. Zmiany objętości klatki piersiowej oraz brzucha powodują zmianę długości oraz pola poprzecznego przekroju przewodnika, a co za tym idzie jego oporności. Po odpowiednim skalibrowaniu czujniki mogą służyć do ilościowych pomiarów wentylacji. Ograniczenia tej metody są takie same jak w przypadku pletyzmografii indukcyjnej.

Ruchy oddechowe

Rejestracja wysiłku oddechowego jest niezbędna do różnicowania poszczególnych zaburzeń oddychania w czasie snu.

Do rutynowych badań wystarczające są pomiary jakościowe mające na celu określenie: czy występują ruchy oddechowe czy nie oraz czy w danej chwili widoczne są paradoksalne ruchy oddechowe. Do najczęściej wykorzystywanych należą czujniki korzystające z metod oporowych, rzadziej pletyzmografii indukcyjnej lub pneumografii impedancyjnej. Bardzo prostą konstrukcją charakteryzują się elastyczne pasy zawierające czujnik piezoelektryczny reagujący na pociąganie wywołane zmianą objętości klatki piersiowej oraz brzucha.

Parametry gazometryczne

Podczas rutynowych badań polisomnograficznych do oceny nasilenia hipoksemii związanej z bezdechami wykorzystuje się najczęściej przezskórny pomiar wysycenia krwi tętniczej tlenem. Pulsoksymetry analizują różnicę absorpcji fal świetlnych pomiędzy hemoglobina utlenowaną oraz odtlenowaną. Czujnik złożony z źródła światła i fotokomórki powinien być położony na przeciwległych stronach tkanki zawierającej tętniące łożysko naczyniowe – najczęściej jest to płatek uszny lub płytka paznokciowa. Natężenie światła rejestrowane przez fotokomórkę zależy od stopnia wysycenia krwi tętniczej tlenem, amplitudy tętna oraz długości wysyłanej fali świetlnej. Pulsoksymetry analizują jedynie tkankę tętniącą i z tego powodu przepływająca krew żylna, ciemne zabarwienie skóry, tkanka łączna lub kostna nie powinny mieć wpływu na pracę urządzenia. Jednak przy dużej ilości pigmentu w skórze mogą pojawić się problemy z rejestrowaniem fali tętna przez czujnik, szczególnie w sytuacji upośledzonego przepływu krwi. W przypadku domieszki karboksyhemoglobiny, methemoglobiny lub znacznego podwyższenia stężenia bilirubiny dokładność przezskórnego pomiaru SaO2 ulega obniżeniu. Barker i Tremper, w badaniach na modelu zwierzęcych, wykazali, że nawet przy domieszce karboksyhemoglobiny sięgającym 70% wartość wysycenia krwi tętniczej tlenem przekraczała 90%. Mimo, że zasady działania produkowanych obecnie pulsoksymetrów są identyczne, poszczególne modele mogą mieć różną charakterystykę. Większość producentów zakłada, że błąd odczytu nie przekracza 3%. Hanhart i wsp. przeprowadzili analizę porównawczą 14 różnych pulsoksymetrów. W zakresie SaO2 83-99% błąd odczytu rzeczywiście nie przekracza 3% (dla badanych modeli wahał się od 1.3 do 3.0%), ale przy saturacji wynoszącej 78.3-55.2% wynosił, w zależności od modelu, do 1.8 do 5.1%.

W badaniach nocnych szerszego zastosowania nie znalazły urządzenia służące do przezskórnego pomiaru ciśnienia parcjalnego tlenu. Wynika to prawdopodobnie z kilku powodów. Do prawidłowej perfuzji tlenu wymagane jest aby skóra była ogrzana do około 43 0C, aby uniknąć oparzeń położenie czujnika musi być zmieniane co 3-4 godziny a to związane byłoby z jatrogennym wybudzeniem. Ponadto, czujniki tego typu cechują się powolną odpowiedzią co czyni je mało przydatnymi w ocenie zmian gazometrycznych związanych z zaburzeniami oddychania w czasie snu.

Zastrzeżenie o zbyt powolnym czasie reakcji jest również aktualne w odniesieniu do urządzeń monitorujących przezskórnie ciśnienie parcjalne CO2. Aparaty tego typu znacznie chętniej wykorzystywane są natomiast podczas monitorowania chorych z przewlekła hiperkapnią lub w ocenie skuteczności nieinwazyjnych technik wentylacji. Do innych czynników ograniczających szersze zastosowanie tej metody należy konieczność odpowiedniego przygotowania skóry oraz wykonania badania gazometrycznego dla celów kalibracji.

 

W zależności od możliwości jakimi dysponuje dany ośrodek, zapis badania może być prowadzony metodą tradycyjną tzn. z wykorzystaniem wielokanałowego rejestratora i taśmy papierowej lub dane po przetworzeniu na sygnał cyfrowy mogą być gromadzone na dysku twardym komputera lub trwałych nośnikach pamięci takich jak taśmy magnetyczne, dyski optyczne, magnetooptyczne. Od szeregu lat w sprzedaży dostępne są różnego rodzaju w pełni skomputeryzowane polisomnografy. Zestaw taki złożony jest z kompletu czujników, systemu zapisywania danych oraz oprogramowania mającego ułatwić analizę danych. Teoretycznie, kilka minut po zakończeniu badania otrzymuje się pełny wynik badania, łącznie z hipnogramem.  Do niewątpliwych zalet zestawów skomputeryzowanych należą: możliwość przechowywania dużej liczby badań na niewielkiej powierzchni oraz krótki czas dostępu do wstępnych wyników. Przy zastosowaniu nośników pamięci o dużej pojemności na jednym dysku można przechowywać dane pochodzące z kilkudziesięciu całonocnych zapisów. Taka sama liczba badań zarejestrowanych na taśmie papierowej zajęłaby kilka półek. Przechowywanie danych w postaci cyfrowej jest bardzo wygodnym rozwiązaniem, należy jednak pamiętać o kilku aspektach tego zagadnienia. Po pierwsze trwałość i żywotność stosowanych obecnie nośników pamięci nie jest dokładnie określona, często okazuje się, że płyty CD po kilku latach przechowywania nie nadają się do ponownego odczytu, czas „przeżycia” danych zgromadzonych na dyskach magnetooptycznych może być również bardzo zróżnicowany, mimo, że producenci deklarują możliwość przechowywania danych przez okres kilkudziesięciu lat. Po drugie za kilka czy kilkanaście lat może się okazać, że urządzenia służące do odczytu danych, ze względu na błyskawiczny postęp w dziedzinie informatyki, są nie kompatybilne z dostępnymi komputerami.

 

Diagnostyka ambulatoryjna

Badania polisomnograficzne są drogie, czaso i pracochłonne, wymagają ponadto drogiego sprzętu, specjalnie przystosowanego pomieszczenia oraz zatrudnienia wysoce specjalistycznego personelu. Wymienione powyżej przyczyny oraz bardzo długa kolejka osób oczekujących, w większości ośrodków, na przeprowadzenie diagnostyki spowodowały, że ogromnym zainteresowaniem cieszą się zestawy do diagnostyki ambulatoryjnej.

Amerykańskie Towarzystwo Zaburzeń Oddychania w Czasie Snu opublikowało w 1994 roku wytyczne diagnostyki zaburzeń oddychania w czasie snu. Urządzenia oraz zestawy zostały podzielone na 4 poziomy:

Klasyczna polisomnografia. Obejmuje rejestrację przebiegów które zostały już wcześniej omówione. Prowadzenie badań polisomnograficznych wymaga stałego nadzoru personelu przeszkolonego w zakresie techniki badania.

„Przenośna” polisomnografia. Zakres rejestrowanych parametrów jest taki sam jak w przypadku klasycznej polisomnografii. Jedynym odstępstwem jest możliwość prowadzenia zapisu częstości tętna zamiast pełnego elektrokardiogramu. Cześć badań z wykorzystaniem zestawów tego typu może być prowadzone bez nadzoru przeszkolonego personelu. Urządzeniem tego typu jest aparat Stardust (Respironics).

Urządzenia spełniające kryteria dla II poziomu powinny mieć możliwość rejestracji przynajmniej następujących parametrów: dwa kanały dla zapisu ruchów oddechowych lub jeden dla ruchów drugi dla przepływu powietrza, wymagane są ponadto zapis EKG lub częstości tętna oraz wysycenia krwi tętniczej tlenem. Podobnie jak dla poziomu II możliwość stałego nadzoru nie jest bezwzględnie wymagana.

Zestawy poziomu IV obejmują całą grupę urządzeń dających wgląd w najwyżej dwa rejestrowane parametry. Typowym przykładem urządzenia poziomu IV jest pulsoksymetr dający informacje na temat zmian częstości tętna oraz wysycenia krwi tętniczej tlenem.

Standardowa polisomnografia jest uznaną metoda wykorzystywaną do ustalenia rozpoznania oraz oceny stopnia zaawansowania OBPS

Zastosowanie zestawów do diagnostyki ambulatoryjnej może stanowić alternatywę w stosunku do polisomnografii w następujących sytuacjach

u chorych z sugestywnymi objawami klinicznymi, jeżeli istnieje konieczność szybkiego ustalenia rozpoznania i wdrożenia leczenia a pełne badanie polisomnograficzne nie jest możliwe do przeprowadzenia

u chorych których nie można poddać badaniu w specjalistycznym ośrodku (niestabilny stan ogólny, przeciwwskazania do transportu)

u chorych kwalifikowanych do badań kontrolnych oceniających skuteczność różnych form leczenia.

 

Chory po zamontowaniu wszystkich czujników powinien móc spać we własnym łóżku i do laboratorium wraca następnego dnia w celu oddania urządzenia oraz odczytania wyników. Aby wyniki były w pełni wiarygodne, urządzenia tego typu powinno spełniać kilka warunków. Badane przebiegi powinny być rejestrowane i możliwe do odtworzenia jako rzeczywiste krzywe (np. zapis EKG, przepływu powietrza, ruchów oddechowych), a nie w postaci wartości uśrednionych czy wskaźników. Dobrze opracowany zestaw do diagnostyki ambulatoryjnej powinien umożliwiać użytkownikowi edycję zapisu badania i wprowadzanie poprawek do wyniku komputerowej analizy.

Kryteria dla zestawów diagnostycznych II poziomu spełniają polisomnografy: Alice 3, Alice 4, Alice 5 (Respironics).

Podstawowe pojęcia oraz definicje

Najczęściej występująca formą zaburzeń oddychania w czasie snu jest bezdech definiowany jako zanik przepływu powietrza przez drogi oddechowe trwający dłużej niż 10 sekund. W zależności od aktywności mięśni oddechowych bezdechy dzielone są na 3 rodzaje:

Obturacyjne. W zapisie polisomnograficznym charakteryzują się zanikiem przepływu przy zachowanych ruchach oddechowych ścian klatki piersiowej oraz brzucha.

Centralne, w zapisie brak zarówno przepływu jak i ruchów oddechowych. Za powstanie tych bezdechów odpowiedzialny jest zanik impulsacji z wyższych ośrodków oddechowych do mięśni oddechowych. Chorzy u których dominują bezdechy centralne stanowią kilka procent wszystkich chorych z zaburzeniami oddychania w czasie snu

Bezdechy pochodzenia mieszanego jak sama nazwa wskazuje łączą w sobie cechy zaburzeń pochodzenia centralnego (początkowa faza) oraz obturacyjnego które dominują w końcowej fazie bezdechu.

Jak wcześniej wspomniano bezdechy stanowią najczęstszą formę zaburzeń oddychania w czasie snu i dotyczą całkowitego zaniku przepływu powietrza. Innym rodzajem nieprawidłowego oddychania są okresy spłyconego oddychania – hipopnoe. W odniesieniu do hipopnoe funkcjonuje wiele różnych kryteriów rozpoznawania opartych na pomiarze zmian amplitudy przepływu lub ruchów oddechowych. Jedna z nich jest obniżenie amplitudy przepływu powietrza o co najmniej 50% połączone z obniżeniem wysycenia krwi tętniczej tlenem o >4% i/lub wybudzeniem. Według opublikowanego ostatnio oficjalnego stanowiska Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu do rozpoznania hipopnoe niezbędne jest stwierdzenie obniżenia amplitudy przepływu powietrza przez drogi oddechowe lub ruchów oddechowych klatki piersiowej o co najmniej 30%, trwającego dłużej niż 10 sekund, któremu towarzyszy obniżenie wysycenia krwi tętniczej tlenem o co najmniej 4%.

Stwierdzenie w zapisie polisomnograficznym zaburzeń oddychania nie jest jednoznaczne z rozpoznaniem choroby. W celu odróżnienia fizjologii od patologii po zakończeniu badania oblicza się kilka wskaźników:

Apnea index: AI (wskaźnik bezdechu) oznacza liczbę bezdechów przypadających na jedną godzinę snu

Hypopnea index: HI (wskaźnik hipopnoe): liczba hipopnoe przypadających na jedną godzinę snu

Apnea+ hypopnea index AHI (łączny wskaźnik bezdechu oraz hipopnoe): liczba bezdechów oraz hipopnoe przypadających na jedną godzinę snu.

Trudno jest obecnie określić jaka wartość podanych wskaźników jest jeszcze prawidłowa. Według opracowanego przez ASDA podręcznika do klasyfikacji zaburzeń snu do rozpoznania OBPS niezbędne jest wykrycie co najmniej 5 bezdechów na jedną godzinę snu (AI>5). W latach późniejszych, pojawiły się opinie, że u niektórych osób, szczególnie w wieku > 60 lat można zarejestrować więcej niż 5 bezdechów na godzinę snu bez towarzyszących dolegliwości. Te obserwacje oraz coraz większa uwaga jaką zaczęto przykładać do występowania hipopnoe przyczyniły się do zmiany punktu widzenia na problem dopuszczalnej wartości wskaźnika bezdechu. Obecnie znaczny odsetek autorów posługuje się pojęciem łącznego wskaźnika bezdechu oraz okresów spłyconego oddychania (AHI) i za dopuszczalne dla osób zdrowych przyjmuje się wartości nie przekraczające 10 lub 15.

 

 

Piśmiennictwo:

1. American Sleep Disorders Association and Sleep Research Society. ASDA standards of practice. Practice parameters for the use of portable recording in the assessment of obstructive sleep apnea. Sleep 1994; 17(4):372-377

2. American Sleep Disorders Association. The International Classification of Sleep Disorders. Diagnostic an Coding Manual. I wydanie Raven Press New York, 1979

3. American Thoracic Society: Indications and standards for cardiopulmonary sleep studies. Am Rev Resp Dis 1989; 139: 559-568

4. Barker S.J., Tremper K. The effect of carbon monoxide inhalation on pulse oximetry and transcutaneous PO2. Anesthesiology 1987; 66: 677-79

5. Carskadon M.A., Dement W.C., Mittler M.M., Roth T., Westbrook P.R., Keenan S. Guidelines for the multiple sleep latency test (MSLT): A standard measure of sleepiness. Sleep 1986; 9(4):519-24

6. Clark J.S., Votteri B., Ariagno R.L. i wsp. State of the art. Noninvasive assessment of blood gases Am Rev Respir Dis 1992; 145: 220-232

7. Gould I.A., Whyte K.F., Rhind G.B. i wsp. The sleep hypopnea Am Rev Respir Dis 1988; 137 895-98

8. Hanhart B., Haberer j-P., saunier C., Laxenaire M-C. Accuracy and precision of fourteen pulse oximeters. Eur Respir J 1991;4: 115-119

9. Hernendez L. i wsp. Performance of nasal prongs in sleep studies. Spectrum of flow- related events. Chest 2001: 119; 442-450

10. Janssens J-P., Howarth-Frey C., Chevrolet J-C. i wsp. Transcutaneous PCO2 to monitor noninvasive mechanical ventilation in adults. Assessment of a new transcutaneous PCO2 device. Chest 1998; 113:768-73

11. Koziej M., Cieślicki J., Gorzelak K., I wsp. Hand scoring of MESAM 4 recordings is more accurate than automatic analysis in screening for obstructive sleep apnea. Eur Respir J 1994; 7: 1771- 1775

12. Krieger J., Kurtz D. Effects of pneumotachographic recording of breathing on sleep and respiration during sleep. Bull Eur Physiol Respir 1983;19:641-4

13. Martin R.J., Block A.J., Cohn M.A. I wsp. Indications and standards for cardiopulmonary sleep studies. Sleep 1985; 8:371-379

14. Matthew D. Epstein Detection of upper airway resistance syndrome using a nasal cannula/pressure transducer. Chest: 200:117: 1073-1077

15. Meoli A.L., i wsp. Hypopnea in sleep disordered breathing in adults. Sleep 2001, 24, (4) 469-470

16. Penzel T., Peter J.H., Ambulatory diagnosis of sleep related breathing disorders. Sleep 1992;15:S9-12

17. Ries A.L., Previtt L.M., Johnson J.J. Skin color and ear oximetry. Chest 1989; 96:287-90

18. Verse T., i wsp. Validation of the POLY-MESAM seven channel ambulatory recording unit. Chest 2000; 117:1613-1618

 

Jeżeli planujecie państwo otwarcie laboratorium polisomnograficznego lub innego rodzaju diagnostykę snu i zainteresowani jesteście zagadnieniami związanymi z organizacją takiego przedsięwzięcia, proszę przesłać na podany adres wiadomość ze słowem "lab" w tytule oraz dane które umożliwią kontakt inny niż tylko mailowy.

Osoby z praktyczną wiedzą dotyczącą zagadnień poruszanych w serwisie polisomnografia.pl, które chciałyby nawiązać współpracę z nami proszone są o przesłanie wiadomości ze słowem "ekspert" w tytule wiadomości oraz podaniem kontaktu telefonicznego w treści wiadomości.

                      ciekawe artykuły w j. angielskim:





 

 

 

 





© copyright by e-mocja (TM) 2001 Pacjenci  |  Lekarze  |  Diagnostyka  |  Kontakt  |  English version Na górę strony Na górę strony